Phần móng nhà là gì?

Móng nhà là bộ phận nằm dưới cùng của công trình, có nhiệm vụ tiếp nhận tải trọng từ cột, tường, sàn, mái và toàn bộ căn nhà rồi truyền xuống nền đất bên dưới. Nói dễ hiểu, móng giống như “chân đế” của ngôi nhà.

Một căn nhà muốn sử dụng bền lâu thì phần móng cần phù hợp với hiện trạng đất, quy mô công trình, số tầng, tải trọng và điều kiện thi công thực tế. Không phải công trình nào cũng dùng một loại móng giống nhau.

Tùy theo hồ sơ thiết kế kết cấu và hiện trạng khu đất, nhà ở dân dụng có thể sử dụng các dạng móng như móng đơn, móng băng, móng bè, móng cọc hoặc các giải pháp móng khác. Việc chọn loại móng cần được kỹ sư kết cấu tính toán, không nên quyết định theo cảm tính hoặc chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền miệng.

Vì sao xử lý móng không thể qua loa?

Phần móng nằm dưới đất, sau khi lấp lại sẽ rất khó kiểm tra và càng khó sửa chữa. Nếu các lỗi ở phần hoàn thiện như sơn, gạch, cửa, thiết bị có thể thay đổi hoặc xử lý lại tương đối dễ, thì lỗi ở phần móng thường phức tạp hơn rất nhiều.

Xử lý móng qua loa có thể dẫn đến các vấn đề như:

• Lún nền hoặc lún không đều.
• Nứt tường, nứt chân tường, nứt vị trí tiếp giáp cột - tường.
• Nhà bị nghiêng hoặc xuất hiện dấu hiệu mất ổn định.
• Thấm ngược từ chân tường, cổ móng hoặc khu vực nền tầng trệt.
• Phát sinh chi phí gia cố, sửa chữa rất lớn sau khi đã hoàn thiện.
• Ảnh hưởng đến công trình liền kề nếu thi công trong khu dân cư, hẻm nhỏ.

Vì vậy, khi xây nhà, chủ nhà không nên chỉ hỏi “móng giá bao nhiêu”, mà cần hỏi rõ: móng được thiết kế theo phương án nào, có phù hợp với nền đất không, quy trình thi công ra sao và ai là người kiểm tra trước khi đổ bê tông.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phương án móng nhà

Phương án móng không nên chọn chung chung. Một công trình 1 trệt 1 lầu sẽ khác với nhà 3 tầng, nhà có sân thượng, nhà có tầng lửng, nhà trong hẻm nhỏ hoặc nhà xây trên nền đất yếu. Trước khi thi công, cần xem xét nhiều yếu tố thực tế.

Những lưu ý quan trọng khi thi công phần móng nhà

Để phần móng được thi công chắc chắn, chủ nhà nên quan tâm đến các bước kiểm tra quan trọng dưới đây.

1. Khảo sát hiện trạng đất và công trình xung quanh

Trước khi thi công móng, cần kiểm tra hiện trạng khu đất, cao độ nền, công trình lân cận, hẻm đường, lối vận chuyển vật tư và khả năng thi công thực tế. Với nhà phố trong khu dân cư, bước này càng quan trọng vì công trình thường nằm sát nhà bên cạnh.

Nếu bỏ qua khảo sát, nhà thầu có thể đưa ra phương án móng chưa sát với thực tế, dẫn đến phát sinh trong quá trình đào móng hoặc phải điều chỉnh khi đang thi công.

2. Chọn loại móng theo bản vẽ kết cấu, không chọn theo cảm tính

Chủ nhà không nên tự chọn loại móng chỉ vì nghe người quen nói hoặc thấy nhà bên cạnh làm như vậy. Mỗi công trình có điều kiện đất, tải trọng và quy mô khác nhau. Phương án móng cần được kỹ sư tính toán dựa trên bản vẽ kết cấu.

Một bộ hồ sơ kết cấu rõ ràng sẽ giúp đội thi công biết chính xác kích thước móng, thép móng, thép đà kiềng, vị trí cột, cao độ và các yêu cầu kỹ thuật liên quan.

3. Đào móng đúng kích thước, đúng cao độ

Khi thi công móng, việc đào móng cần đúng vị trí, đúng kích thước và đúng cao độ theo bản vẽ. Nếu đào thiếu, đào sai hoặc xử lý đáy móng không kỹ, khả năng chịu lực và độ ổn định của móng có thể bị ảnh hưởng.

Chủ nhà nên yêu cầu kiểm tra lại vị trí móng, cao độ đáy móng, kích thước hố móng và tình trạng nền đáy trước khi đặt thép, lắp cốp pha và đổ bê tông.

4. Kiểm tra thép móng trước khi đổ bê tông

Thép móng là phần rất quan trọng trong kết cấu. Trước khi đổ bê tông, cần kiểm tra đường kính thép, khoảng cách thép, chiều dài neo nối, vị trí thép chờ cột, con kê bê tông và lớp bảo vệ thép.

Đây là giai đoạn chủ nhà nên yêu cầu chụp hình nghiệm thu. Sau khi đổ bê tông xong, toàn bộ thép sẽ bị che lại, rất khó kiểm tra bằng mắt thường.

5. Đổ bê tông móng đúng quy trình

Bê tông móng cần được thi công đúng cấp phối, đổ đúng quy trình, đầm kỹ và bảo dưỡng phù hợp. Nếu bê tông bị rỗ, phân tầng, thiếu đầm hoặc bảo dưỡng không tốt, chất lượng móng có thể bị ảnh hưởng.

Trong quá trình đổ bê tông, cần kiểm soát thời gian, độ sụt, cách đầm, cách hoàn thiện bề mặt và điều kiện thời tiết. Với hạng mục móng, không nên làm vội chỉ để kịp tiến độ.

6. Chú ý đà kiềng, cổ cột và vị trí tiếp giáp tường

Sau phần móng, các hạng mục như đà kiềng, cổ cột, thép chờ và vị trí tiếp giáp tường cần được xử lý kỹ. Đây là những vị trí ảnh hưởng đến độ ổn định của phần tường và khả năng hạn chế nứt chân tường về sau.

Nếu đà kiềng, cổ cột hoặc thép chờ thi công sai lệch, các công đoạn phía trên như xây tường, dựng cột, đổ sàn sẽ bị ảnh hưởng theo.

7. Không tự ý cắt giảm vật tư phần móng

Một số chủ nhà muốn tiết kiệm chi phí nên dễ cân nhắc giảm thép, giảm kích thước móng hoặc chọn phương án móng đơn giản hơn. Tuy nhiên, phần móng là hạng mục không nên cắt giảm tùy tiện.

Nếu cần tối ưu chi phí, nên trao đổi với kỹ sư hoặc đơn vị thi công để tìm giải pháp phù hợp, thay vì tự ý thay đổi kết cấu. Tiết kiệm sai chỗ ở phần móng có thể khiến chi phí sửa chữa về sau lớn hơn rất nhiều.

8. Nghiệm thu từng bước trước khi lấp móng

Trước khi lấp đất hoặc chuyển sang giai đoạn tiếp theo, cần nghiệm thu các hạng mục đã thi công. Chủ nhà nên lưu lại hình ảnh móng, thép, bê tông, đà kiềng, cổ cột và các vị trí kỹ thuật quan trọng.

Việc lưu hình ảnh giúp chủ nhà dễ theo dõi tiến độ, đồng thời có cơ sở kiểm tra nếu sau này cần xem lại quá trình thi công.

Sai lầm chủ nhà cần tránh khi thi công phần móng

Khi làm móng nhà, có một số sai lầm rất dễ gặp nếu chủ nhà chưa có kinh nghiệm xây dựng.

• Chọn phương án móng chỉ dựa theo nhà hàng xóm mà không kiểm tra bản vẽ kết cấu.
• Không khảo sát kỹ hiện trạng đất và công trình liền kề.
• Chỉ quan tâm giá rẻ mà bỏ qua chất lượng thép, bê tông và quy trình thi công.
• Không kiểm tra thép móng trước khi đổ bê tông.
• Không lưu hình ảnh nghiệm thu giai đoạn móng.
• Tự ý thay đổi kích thước móng, thép hoặc cao độ mà không hỏi kỹ sư.
• Đẩy tiến độ quá nhanh, không đảm bảo thời gian bảo dưỡng bê tông.

Những sai lầm này có thể không thấy ngay khi công trình mới hoàn thiện, nhưng sau một thời gian sử dụng có thể dẫn đến nứt, lún, thấm hoặc phát sinh chi phí xử lý rất lớn.

Bảo Tín Cons thi công phần móng theo hướng rõ ràng từ đầu

Tại Bảo Tín Cons, phần móng luôn được xem là hạng mục nền tảng của công trình. Trước khi thi công, đội ngũ sẽ trao đổi với chủ nhà về quy mô xây dựng, hiện trạng khu đất, nhu cầu sử dụng và phương án kỹ thuật phù hợp.

Bảo Tín chú trọng các yếu tố:

• Khảo sát hiện trạng trước khi tư vấn thi công.
• Triển khai theo bản vẽ và phương án kết cấu phù hợp.
• Kiểm tra thép, cốp pha, cao độ trước khi đổ bê tông.
• Cập nhật hình ảnh thi công thực tế cho chủ nhà theo dõi.
• Tư vấn rõ các hạng mục dễ phát sinh liên quan đến móng, nền, đà kiềng và công trình liền kề.

Vì một căn nhà bền không chỉ nằm ở phần hoàn thiện đẹp bên ngoài, mà bắt đầu từ cách xử lý nền móng ngay từ đầu.

Anh/chị có thể xem thêm các hạng mục thi công tại trang dịch vụ của Bảo Tín Cons.

Kết luận

Thi công phần móng nhà là một trong những giai đoạn quan trọng nhất khi xây dựng. Đây là phần nằm bên dưới công trình, sau khi hoàn thiện rất khó kiểm tra và sửa chữa. Vì vậy, chủ nhà không nên xem nhẹ hoặc chọn phương án thi công qua loa.

Để kiểm soát chất lượng phần móng, anh/chị nên quan tâm đến khảo sát đất, bản vẽ kết cấu, loại móng, thép móng, bê tông, đà kiềng, cổ cột và quy trình nghiệm thu trước khi lấp móng.

Một phần móng được xử lý kỹ ngay từ đầu sẽ giúp công trình ổn định hơn, hạn chế rủi ro nứt lún và giúp chủ nhà yên tâm hơn trong quá trình sử dụng lâu dài.

Câu hỏi thường gặp về thi công phần móng nhà